ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ
ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΕΚΤΟΝΙΣΜΟΥ
1.
Οι πρώτες Στοές
Αν και οι ιστορικές πηγές δεικνύουν ότι οι πρώτες Στοές της Ανατολικής Μεσογείου θα πρέπει να λειτούργησαν πιθανώς στην Κωνσταντινούπολη και την Σµύρνη, ο γεωγραφικός χώρος, στον οποίον ο εν Ελλάδι Τεκτονισµός έµελλε να εδραιωθεί, να αναπτυχθεί, αλλά και να µετουσιωθεί, αποκτώντας την δική του, ξεχωριστή και διακριτή ταυτότητα, ήταν τα πολυτάραχα βενετοκρατούµενα Ιόνια Νησιά. Εκεί άρχισαν να ιδρύονται Στοές από το 1780. Ιθύνων νους και κινητήριος δύναμη αυτής της πρώτης φάσης ήταν ο Κόμης Μάρκος Χαρβούρης. Στη συνέχεια, η εξέλιξη ακολούθησε το κοινωνικό, πολιτικό και οικονοµικό γίγνεσθαι του Ιονίου και την προσωπική δράση του Κόµη Διονυσίου Ρώµα, του προσώπου που µε την ακάµατη δράση του καταξίωσε τον εν Ελλάδι Τεκτονισµό και κατέστησε εαυτόν τον πραγµατικό θεµελιωτή του.
2.
Ο Διονύσιος Ρώμας
Στα πανελλήνια τεκτονικά οράµατα του Ρώµα, τα οποία κατέστησαν σαφή ήδη από τα τέλη του 18ου αιώνα, στάθηκε αποφασιστικός αρωγός ο Αυτοκρατορικός Επίτροπος του Ναπολέοντα Mathieu de Lesseps, µε την βοήθεια του οποίου κατάφερε να εξυγιάνει τον εν Κερκύρα Τεκτονισµό και να τον συνενώσει, το 1810, σε µία ενιαία Στοά υπό την ονοµασία «Bienfaisance et Philogénie Réunis» («Αγαθοεργία και Φιλογένεια Ηνωµέναι»). Η ονοµασία είναι ενδεικτική του προσανατολισµού και των στόχων που άρχισε να ενστερνίζεται ο εν Ελλάδι Τεκτονισµός, ο οποίος σκόπευε να µην περιοριστεί απλώς στα έργα κοινής ωφελείας, αλλά και να επεκτείνει τις ενέργειές του, αναλαµβάνοντας και πατριωτική δράση.
Η γενέθλια πράξη της διοικούσας αρχής του εν Ελλάδι Τεκτονισµού τοποθετείται στο 1811, όταν, µε αφορµή την γέννηση του πρώτου γιου του Ναπολέοντα, o Ρώµας και άλλοι σηµαίνοντες τέκτονες ταξίδεψαν στο Παρίσι, όπου κέρδισαν την αναγνώριση της Μεγάλης Ανατολής της Γαλλίας. Επιφορτισµένος από τους τέκτονες αδελφούς του να τους εκπροσωπήσει ενώπιον των γαλλικών τεκτονικών αρχών, ο Ρώµας κατέθεσε αίτηση στη γαλλική Μεγάλη Ανατολή, µε την οποία ζητούσε την εγκαθίδρυση µίας Ηνωµένης Ελληνικής Στοάς, µε έδρα την Κέρκυρα. Η αίτηση έγινε άµεσα δεκτή και ο εν Ελλάδι Τεκτονισµός απέκτησε µία δίχως προηγούµενο θεσµική υπόσταση, η οποία του επέτρεψε να αναπτυχθεί δυναµικά και να λάβει νέες διαστάσεις, ανταποκρινόµενος στο ύψος των περιστάσεων και τιµώντας την εκτίµηση που του έδειχναν οι ευρωπαίοι οµόλογοί του.
Ωστόσο, η επιτυχία του Ρώµα το 1811 δεν σταµατά εκεί. Ο Κόµης επέστρεψε στα Ιόνια, κοµίζοντας όλα τα σχετικά τεκτονικά διαπιστευτήρια, καθώς και ένα ειδικό δίπλωµα που εξασφάλιζε στον ίδιον και τον Lesseps το δικαίωµα να ιδρύουν Στοές. Οι εξελίξεις αυτές καθιστούν σαφές ότι ο εν Ελλάδι Τεκτονισµός ήταν πλέον σε θέση να ξεκινήσει την πορεία του προς την αυτονόµηση. Το 1811 για τον εν Ελλάδι Τεκτονισµό δεν σηµατοδοτεί µόνον την de facto θεσµική διοργάνωση και συγκρότηση της διοίκησής του, αλλά και την εγκαινίαση µίας περιόδου, κατά την οποία η Αδελφότητα θα χαλυβδωθεί και θα κατασταλάξει στις αρχές εκείνες που επιτρέπουν την αντιµετώπιση του στα Ιόνια Νησιά Τεκτονισµού ως αµιγώς Ελληνικού φαινοµένου, τόσο ως προς τα εξωτερικά του χαρακτηριστικά όσο και ως προς το εσωτερικό περιεχόµενο των αναζητήσεων και των στοχεύσεών του.
3.
Πριν και κατά την Επανάσταση
Στα επόµενα χρόνια ανδρώθηκε γρήγορα ο εν Ελλάδι Τεκτονισµός στα Επτάνησα, πολυσχιδής δε και πολύτιµη υπήρξε η συµβολή του στην Ελληνική Εθνεγερσία. Ιστορική αποβαίνει η Στοά «Ένωσις» της Λευκάδας, γιατί εκεί µυήθηκε ο Εµµανουήλ Ξάνθος και εκεί οραµατίστηκε την ιδέα για την ίδρυση της «Φιλικής Εταιρείας», επί τεκτονικών βάσεων.
Κατ’ αυτόν τον τρόπο δηµιουργήθηκε στις 14 Σεπτεµβρίου 1814 η «Φιλική Εταιρεία», στην οποία µυήθηκαν πολυάριθµοι διακεκριµένοι Έλληνες πατριώτες – Τέκτονες και µη – και οι οποίοι συνέβαλαν ενεργά, µε υλικά και ηθικά µέσα, στην επίτευξη της Παλιγγενεσίας του Έθνους, ενώ παράλληλα πολλές Ευρωπαϊκές Τεκτονικές Στοές, πρόσφεραν αρκετά χρήµατα για την επίτευξη του ιερού αυτού σκοπού.
Οξύνους και αεικίνητος ο Διονύσιος Ρώµας, δεν επαναπαύθηκε στην γαλλική αναγνώριση και όταν η αναπότρεπτη ήττα του Ναπολέοντα το υπαγόρευσε, οι Τέκτονες του Ιονίου προσέγγισαν τους νέους κυρίαρχους του χώρου, τους Βρετανούς. Στο πνεύµα αυτό, στις 26 Απριλίου 1816, η διοίκηση του εν Ελλάδι Τεκτονισµού υιοθέτησε την επωνυµία «Γαληνοτάτη Μεγάλη Ανατολή της Ελλάδος» και εξέλεξε ως Μεγάλο της Διδάσκαλο τον κατέχοντα το ίδιο αξίωµα της Ηνωµένης Μεγάλης Στοάς της Αγγλίας, τον Πρίγκιπα Αύγουστο Φρειδερίκο, νεαρότερο γιο του Βασιλιά Γεωργίου Γ’ της Αγγλίας και Δούκα του Sussex. Εξόχως σηµαντική υπήρξε και η εκλογή στο αξίωµα του Προσθέτου Μεγάλου Διδασκάλου του νοµικού, πολιτικού και Σεβασµίου της Στοάς «Bienfaisance et Philogénie Réunis» Άγγελου Χαλικιόπουλου, ο οποίος κλήθηκε να διοικήσει τον εν Ελλάδι Τεκτονισµό ως το 1823, οπότε και ο Δούκας του Sussex αποδέχτηκε επισήµως τον τίτλο που του απονεµήθηκε, διατηρώντας τον ως τον θάνατό του, το 1843.
Η Επανάσταση των Ελλήνων για την ανεξαρτησία τους δεν βρήκε αδιάφορο τον Τεκτονισµό. Κάθε άλλο· η Μεγάλη Ανατολή της Ελλάδος ανέλαβε δυναµική δράση, περιθάλποντας τους αγωνιστές της ελευθερίας, προπαγανδίζοντας τις θέσεις του Ελληνικού ζητήµατος στην Ευρώπη και δηµιουργώντας επικοινωνιακά δίκτυα που µετέφεραν πληροφορίες τόσο από τις φίλες δυνάµεις όσο και από το στρατόπεδο του εχθρού. Πλήθος διοργανωτών και µαχητών της Ελληνικής Επανάστασης κατείχε την τεκτονική ιδιότητα ή σχετίστηκε µε τους τεκτονικούς κύκλους της εποχής του, ενώ η διοίκηση του εν Ελλάδι Τεκτονισµού περιόρισε την ενασχόλησή της µε τις πνευµατικές και φιλοσοφικές αναζητήσεις και έπεσε µε ειλικρινές πάθος στη φωτιά του Πολέµου, προσφέροντας πόρους, καθοδήγηση και εµψύχωση.
4.
Μετά την Επανάσταση
Στο ανεξάρτητο πλέον Ελληνικό Κράτος, ο Τεκτονισµός απέκτησε σύντοµα τα ερείσµατά του, όπως µαρτυρείται από τη λειτουργία αρκετών Στοών που εργάζονταν ανά την επικράτεια κατά τα µέσα του 19ου αιώνα. Ωστόσο, µε την απώλεια των µεγάλων προσωπικοτήτων, πατέρων του ελληνικού Τεκτονισµού και τον θάνατο του ίδιου του Μεγάλου Διδασκάλου, το 1843 η Μεγάλη Ανατολή περιήλθε σε αδράνεια. Βεβαίως, παρά την αποκέντρωση, οι εξελίξεις απέδειξαν ότι το τεκτονικό φαινόµενο είχε αποκτήσει ρίζες στην ελληνική πραγµατικότητα. Απόδειξη τούτου ήταν ότι την περίοδο εκείνη, οι Στοές υιοθέτησαν σταδιακά την ελληνική γλώσσα, ενώ µετέφρασαν στα ελληνικά και τα τυπικά τους.
Καίτοι η Γαληνοτάτη Μεγάλη Ανατολή διέκοψε τις διοικητικές της δραστηριότητες γύρω στο 1843, πολλοί Αδελφοί συνέχισαν το Τεκτονικό τους έργο μέσα από τις επιμέρους Στοές. Μετά είκοσι έτη, το 1863, ιδρύθηκε στην Αθήνα, κανονική Τεκτονική Στοά µε το όνοµα «Πανελλήνιον», µε έγκριση και υπό την αιγίδα της Μεγάλης Ανατολής της Ιταλίας. Στη συνέχεια ιδρύθηκαν κι άλλες κανονικές Στοές η «Ποσειδωνία» στον Πειραιά, ο «Σκουφάς» στη Χαλκίδα, ο «Αρχιµήδης» στην Πάτρα, οι «Παίδες Λεωνίδου» στη Σύρο, ο «Ρήγας Φεραίος» στη Λαµία, η «Πρόοδος» στο Άργος. Οι επτά αυτές Στοές συνενώθηκαν το έτος 1864 και ζήτησαν από την Μεγάλη Ανατολή της Ιταλίας, την άδεια ιδρύσεως της ανεξάρτητης Μεγάλης Ανατολής της Ελλάδος. Η Μεγάλη Ανατολή της Ιταλίας επέτρεψε αρχικά µόνο την ίδρυση Ανωτάτου Τεκτονικού Διευθυντηρίου στην Αθήνα, υπό την αιγίδα της, µε ιθύνοντα νου τον καθηγητή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών Νικόλαο Δαµασκηνό, µε συµπαραστάτες τον ακαδηµαϊκό και πολιτικό Δηµήτριο Σ. Μαυροκορδάτο και τον νομομαθή και επίσης πολιτικό Σπήλιο-Σπυρίδωνα Αντωνόπουλο, συνεπικουρούμενοι από τον Ιωάννη Παπαδάκη.
Η τριανδρία αυτή εργάστηκε αποφασιστικά για την αναπτέρωση της Αδελφότητας και έσπευσε να ιδρύσει νέες Στοές. Η καταλυτική δράση της νέας διοίκησης µετέβαλε τα δεδοµένα και έτσι σύντοµα, το 1867, η Μεγάλη Ανατολή της Ιταλίας αναγνώρισε την ανεξαρτησία του εν Ελλάδι Τεκτονισµού, επικεφαλής του οποίου συγκροτήθηκε, το 1868, η νέα «Μεγάλη Ανατολή της Ελλάδος».
Το νέο αυτό σώµα καθυστέρησε να εκλέξει τον Μεγάλο του Διδάσκαλο, καθώς έκρινε αναγκαία την εξεύρεση µίας φυσιογνωµίας µεγάλου εκτοπίσµατος για να αναλάβει την έδρα. Ως καταλληλότερος υποψήφιος προκρίθηκε ο Δηµήτριος Ροδοκανάκις, του οποίου η εικαζόμενη καταγωγή και το συνακόλουθα εκτιμώμενο υψηλό διεθνές κύρος τον καθιστούσαν ιδανικό για το αξίωµα. Ο νέος επικεφαλής του εν Ελλάδι Τεκτονισµού ταξίδεψε αυτοπροσώπως, επί οκτώ µήνες, σε ολόκληρη την επικράτεια και επισκέφτηκε τις ζώσες Στοές, για να εντοπίσει τις παθογένειές τους και να καλλιεργήσει κλίµα οµόνοιας και οµοφροσύνης µεταξύ των Ελλήνων Τεκτόνων. Λίγο αργότερα, στις 22 Οκτωβρίου 1872, κατά την πρώτη Μεγάλη Γενική Συνέλευση της Μεγάλης Ανατολής της Ελλάδος, ο Ροδοκανάκις εξελέγη παµψηφεί ως πρώτος Μέγας Διδάσκαλος.
Ως την αυγή του 20ου αιώνα, ο εν Ελλάδι Τεκτονισµός κλήθηκε να αντιµετωπίσει πλήθος δυσχερών συγκυριών. Οι Τέκτονες βρέθηκαν αρκετές φορές στο στόχαστρο ακραιφνών συντηρητικών κύκλων, ενώ προέκυψαν και εσωτερικού χαρακτήρα ζητήµατα που συσκότισαν επ’ ολίγον το πνευµατικό έργο της Αδελφότητας. Μέσα από τις αντιξοότητες ο εν Ελλάδι Τεκτονισµός χαλυβδώθηκε και κυρίως αποκρυσταλλώθηκε, κατασταλάζοντας στην δοµή, τον χαρακτήρα και την ταυτότητά του. Μέσα στα δύσκολα αυτά χρόνια, η Μεγάλη Ανατολή και στην συνέχεια η Μεγάλη Στοά της Ελλάδος, κατέστησε αδιαφιλονίκητο επίκεντρο του εν Ελλάδι Τεκτονισµού την Αθήνα, διατηρώντας παράλληλα πάντοτε αγαστές σχέσεις µε την περιφέρεια. Παραλλήλως, διαµόρφωσε οριστικώς το διοικητικό και λειτουργικό της σύστηµα, διαχωρίζοντας σαφώς την ηγεσία του Συµβολικού Τεκτονισµού, αποτελουµένου από τους βαθµούς του Μαθητού, του Εταίρου και του Διδασκάλου, από τους επιγενοµένους βαθµούς του Μυστικού Διδασκάλου (4ος) µέχρι και του Υπάτου Μεγάλου Γενικού Επιθεωρητού (33ος), οι οποίοι θα ανήκαν στο εξής στη δικαιοδοσία της Μεγάλης Στοάς και του Υπάτου Συµβουλίου, αντιστοίχως.
5.
Στον 20ο αιώνα
Κατά τη διάρκεια του πρώτου μισού του 20ού αιώνα, μιας περιόδου που χαρακτηρίστηκε από πολέμους και εθνικές αναταραχές, ο Ελληνικός Τεκτονισμός ευθυγραμμίστηκε με τα εθνικά ιδεώδη, προσφέροντας τόσο ηθική όσο και υλική υποστήριξη. Η Μεγάλη Ανατολή διεύρυνε τις φιλανθρωπικές της δραστηριότητες κατά την περίοδο αυτή, με αποκορύφωμα την ίδρυση του Τεκτονικού Ιδρύματος το 1928. Το 1936, ο οργανισμός μετονομάστηκε επισήμως σε Μεγάλη Στοά της Ελλάδος.
Οι θυσίες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου υπήρξαν βαθιές· η Μεγάλη Στοά αναγκάστηκε να διακόψει πλήρως τις δραστηριότητές της και να εγκαταλείψει τις εγκαταστάσεις της κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής (1941–1945). Ο εν Ελλάδι Τεκτονισµός πέτυχε να γιατρέψει τις πληγές που του προκάλεσε ο Β’ Παγκόσµιος Πόλεµος και να περάσει σε φάση αναδιάρθρωσης και γενικότερης άνθησης. Μετά τον πόλεµο και µε την αποκατάσταση της ειρήνης, ανασυντάχθηκε και ανάπτυξε βαθµιαία υψηλό πνευµατικό έργο. Στο πλαίσιο αυτό, συνεχίζει να εκδίδεται το Τεκτονικό Δελτίο «Πυθαγόρας» που πρωτοκυκλοφόρησε το 1882 και από τότε άλλαξε διάφορους τίτλους µέχρι το 2023, οπότε κυκλοφόρησε το πρώτο τεύχος του σηµερινού πλέον τεκτονικού δελτίου «Γνώµων». Στις 3 Μαρτίου 1945 συγκλήθηκε η πρώτη µεταπολεµική συνέλευση του Μεγάλου Συµβουλίου της Μεγάλης Στοάς της Ελλάδος και µεθοδεύτηκε η εξυγίανση του τεκτονικού σώµατος και η επανέναρξη των εργασιών των Στοών.
Σύντοµα, η διοίκηση του εν Ελλάδι Τεκτονισµού εγκαταστάθηκε στην έδρα της, στο διώροφο τότε κτίριο που αγοράστηκε στην συµβολή των οδών Αχαρνών και Σουρµελή στην Αθήνα και στην θέση του ανεγέρθηκε το µεγαλοπρεπές Τεκτονικό Μέγαρο Αθηνών, εις εκπλήρωση των στόχων των ιδρυτών του Τεκτονικού Ιδρύµατος το 1928, όπου στεγάζεται µέχρι σήµερα.
Από την Απελευθέρωση έως και τα μέσα της δεκαετίας του 1980, η τεκτονική δραστηριότητα άνθησε σε 36 πόλεις σε όλη την Ελλάδα, τόσο στην ηπειρωτική χώρα όσο και στα νησιά. Πέρα από το κοινωνικό και ανθρωπιστικό της έργο, άνθισαν και οι εκπαιδευτικές και τεκτονικές δραστηριότητες, καθιστώντας τα μέλη της Μεγάλης Στοάς της Ελλάδος υποδειγματικούς πολίτες στις τοπικές τους κοινωνίες.
6.
Έργα Αλληλεγγύης
Από την αρχή της δεκαετίας του 1960, υπό την καθοδήγηση του Μεγάλου Διδασκάλου Αλέξανδρου Τζαζόπουλου η κοινωνική προσφορά του ελληνικού Τεκτονισµού γνώρισε την εξαιρετική διεύρυνση που καθιέρωσε τον φιλανθρωπικό χαρακτήρα, τον οποίον τιµά µέχρι τις µέρες µας η Μεγάλη Στοά της Ελλάδος. Ο εν Ελλάδι Τεκτονισµός έσπευσε να ανταποκριθεί στις ανάγκες µιας ελληνικής κοινωνίας, καθηµαγµένης από εξωτερικές και εσωτερικές συγκρούσεις, πολιτικούς τριγµούς και οικονοµική δυσπραγία. Η ίδρυση των νυκτερινών σχολών µέσης εκπαίδευσης «Μέλης» και «Φοίνιξ», και της παιδούπολης «Η Θεοµήτωρ», καθώς και η δυναµική ενίσχυση του έργου της «Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας», του «Συλλόγου S.O.S.».
Μεγαλειώδες έργο των λαµπρών Τεκτόνων, Αλεξάνδρου Τζαζοπούλου και Γεωργίου Κατσαφάδου, υπήρξε και η δηµιουργία και λειτουργία ειδικού Ξενώνα µε την ονοµασία «Οίκος Ξενίας και Περιθάλψεως Ασθενών» στην Κάτω Κηφισιά, για καρκινοπαθείς που προέρχονταν από την Ελληνική Επαρχία και στερούντο των µέσων διαµονής στην Αθήνα, προκειµένου να υποβάλλονται σε ειδική θεραπευτική αγωγή στα δύο µεγάλα Αντικαρκινικά Νοσηλευτικά Ιδρύµατα, «Άγιος Σάββας» και «Μεταξά». Ο ξενώνας αυτός επεκτάθηκε συν τω χρόνω σε νέο κτιριακό συγκρότηµα, εξοπλίστηκε, στελεχώθηκε µε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό και λειτούργησε ως ενιαίο Αντικαρκινικό Νοσοκοµείο µε την ονοµασία «Άγιοι Ανάργυροι», µέχρι το 1986. Έκτοτε εντάχθηκε στο Εθνικό Σύστηµα Υγείας και λειτούργησε ως «Γενικό Νοµαρχιακό Ογκολογικό Νοσοκοµείο Κάτω Κηφισιάς».
Τον Μάιο του 1989, αναβίωσε η προσφορά αιµοδοσίας που είχε ξεκινήσει, αλλά είχε αδρανήσει επί εποχής Μεγάλου Διδασκάλου Αλέξανδρου Τζαζόπουλου. Από το 1989, καθιερώθηκε πλέον ο θεσµός της Εθελοντικής Αιµοδοσίας από τους Αδελφούς της Αθήνας και του Πειραιά, κατόπιν πρωτοβουλίας του τότε Σεβασµίου της Στοάς «Βυζάντιον» Αδελφού Κωστή Δηµητριάδη και έκτοτε, διενεργείται αιµοδοσία υπέρ των παιδιών πού πάσχουν από Μεσογειακή Αναιµία, δύο φορές τον χρόνο, τον Μάιο και τον Δεκέµβριο.
Το 1995, το Τεκτονικό Ίδρυµα δώρισε στο Νοσοκοµείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» µία σύγχρονη πλήρως εξοπλισµένη «Κινητή Μονάδα Αιµοληψίας». Το αποτέλεσµα υπήρξε θεαµατικό µια και µετά από την απόκτηση της Αυτοκίνητης Μονάδας αυξήθηκε ο αριθµός των προσφεροµένων µονάδων αίµατος.
Το Τεκτονικό Ίδρυµα βρίσκεται σε συνεχή επαφή µε τον Εθνικό Οργανισµό Μεταµοσχεύσεων, όπου έχουν καταχωρισθεί δεκάδες Τέκτονες µαζί µε τα µέλη των οικογενειών των ως δωρητές οργάνων. Από το 2014 µε το Σωµατείο «Συνδότες» που ιδρύθηκε από αδελφούς της Στοάς «Βυζάντιον», οι οποίοι πρωτοστάτησαν στην διάδοση της ιδέας της δωρεάς, γενικώς και ειδικότερον της ύψιστης έκφρασής της, που είναι η ανιδιοτελής προσφορά µοσχευµάτων του ανθρώπινου σώµατος προς όφελος συνανθρώπων µας και µεταµόσχευσης µυελού των οστών.
7.
Αναταράξεις
Εν τω μεταξύ, το 1976, εισήχθη στην Ελλάδα και ο δεύτερος µεγάλος Τεκτονικός Τύπος, αυτός της Υόρκης, ο οποίος από το 1993 βρίσκεται υπό την αιγίδα της Μεγάλης Στοάς της Ελλάδος. Στον απόηχο της αναστάτωσης που ακολούθησε από λάθος χειρισµούς, το 1986, εσωτερικές διαφωνίες οδήγησαν σε σοβαρή ρήξη. Αρκετοί Αδελφοί παραιτήθηκαν από τις Στοές τους υπό τη Μεγάλη Στοά της Ελλάδος και ίδρυσαν ένα νέο σώμα —την Εθνική Μεγάλη Στοά της Ελλάδος (ΕΜΣΤΕ). Ωστόσο, αυτό το σώμα δεν ιδρύθηκε σύμφωνα με τα διεθνώς αποδεκτά πρότυπα της Τεκτονικής κανονικότητας, όπως ορίζονται από τις «Βασικές Αρχές Αναγνώρισης Μεγάλων Στοών», που υιοθετήθηκαν από την Ηνωμένη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας (UGLE) το 1929. Η ΕΜΣΤΕ αποτελεί σήμερα μέρος του ποικιλόμορφου τεκτονικού τοπίου στην Ελλάδα, μαζί με πολλούς άλλους οργανισμούς αναμφίβολα τεκτονικής έμπνευσης, που αυτοαποκαλούνται Μεγάλες Στοές ή Μεγάλες Ανατολές, προερχόμενοι από διάφορες πηγές και παραδόσεις. Ορισμένοι επανέφεραν παλαιότερους τίτλους από τον κυρίως τεκτονικό κορμό για να ονομάσουν τα νέα τους σώματα (όπως ”Εθνική” ή ”Γαληνοτάτη Μεγάλη Ανατολή”), ενώ άλλοι επέλεξαν πιο δημιουργικά και νέα ονόματα. Το τεκτονικό τοπίο είναι ποικίλο, με διαφορετικούς οργανισμούς. Ορισμένοι είναι γυναικείες οργανώσεις, άλλοι ασκούν μεικτό τεκτονισμό, ενώ κάποιοι περιορίζουν τη συμμετοχή μόνο σε άνδρες, ακολουθώντας εντούτοις διαφορετικές εναλλακτικές οδούς σε σχέση με την παράδοση και την κανονικότητα, η οποία συνεπάγεται κάποια μορφή αναγνώρισης από περιορισμένα και διάσπαρτα δίκτυα σε διάφορες χώρες.
8.
Στο σήμερα
Σήμερα, η Μεγάλη Στοά της Ελλάδος των Αρχαίων, Ελευθέρων και Αποδεδεγμένων Τεκτόνων—όπως ονομάστηκε επισήμως το 1988—λειτουργεί 118 ενεργές Στοές σε όλη την Ελληνική Επικράτεια. Αποτελεί την κυρίαρχη αρχή του Κανονικού Τεκτονισμού στην Ελλάδα και έχει αμοιβαία αναγνώριση με πάνω από 200 Μεγάλες Στοές παγκοσμίως.
Η μακρά της παράδοση στην ανθρωπιστική προσφορά συνεχίζεται, και παραμένει ανοιχτή σε όλους όσους επιθυμούν να ενταχθούν στον Κανονικό Τεκτονισμό και να εργαστούν σύμφωνα με τις Τεκτονικές αρχές για το κοινό καλό.